Słowniczek programisty

By 19 października 2014ITlogy, Lazy Sunday
Wpis-Header-6

API – ang. application programming interface – jest to sposób, w jaki możemy skorzystać z danej biblioteki, frameworka lub systemu zewnętrznego. API to w uproszczeniu zbiór publicznych interfejsów, które możemy wykorzystać realizując naszą aplikację

aplikacja webowa – aplikacja (lub zbiór aplikacji), których można używać za pomocą przeglądarki internetowej – oznacza to, że jest ona zainstalowana na serwerze i dostępna pod adresem URL. W przypadku aplikacji webowych napisanych w języku Java, są one uruchamiane w serwerze aplikacji

artefakt – o artefaktach mówimy głównie w kontekście mavena, ale możemy też używać tego określenia poza tym środowiskiem. Artefakt to paczka (najczęściej archiwum zip z rozszerzeniem jar albo war) która zawiera gotowy komponent (np. moduł naszej aplikacji, bibliotekę zewnętrzną, wydzieloną część aplikacji itp)

biblioteka (zależność, dependency) – jest to jakiś moduł dostarczany przez kogoś innego (lub np. będący inną częścią tego samego projektu) z którego korzystamy. W przypadku projektu, który piszemy w ramach kursu, biblioteką (zależnością) jest np. Spring Framework

budowanie – budowanie to proces, który obejmuje m.in. kompilacje (patrz poniżej) – ogólnie rzecz ujmując budowanie to proces przekształcania wszystkich kodów źródłowych i innych plików w projekcie (module) w artefakt – postać gotową do użycia w innym projekcie/module (lub w serwerze aplikacji)

bug – błąd, który powoduje nieprawidłowe działanie aplikacji (np. pewne dane się nie zapisują albo obliczane są z błędem). Bugi najczęściej zgłaszane są przez użytkowników lub testerów w postaci ticketów lub sami programiści je znajdują

CI (continuous integration) – ciągła integracja to pojęcie nie tyle związane z samym programowaniem co z projektem informatycznym ogólnie. Ciągła integracja polega na tym, że za każdym razem gdy ktoś z programistów umieści na repozytorium zmiany w kodzie, cały projekt jest ponownie budowany i w przypadku pojawienia się błędów wysyłana jest stosowna informacja mailem. W tym sensie jest narzędziem do kontroli jakości. Poza tym może dodatkowo realizować inne funkcje, np. po zbudowaniu projektu po zmianie umieścić jego najnowszą wersję na serwerze (stąd nazwa – ciągła integracja)

deployment – potocznie używa się także sformułowania ‚wrzucać na serwer’. Deployment to nic innego jak uruchomienie artefaktu (zbudowanego projektu) na serwerze aplikacji (czyli uruchomienie np. aplikacji webowej tak, żeby była dostępna pod określonym URLem)

development – potocznie utożsamia się z programowaniem. ale formalnie development odnosi się do wszystkich czynności związanych z realizacją projektu od początku do końca (projektowanie, programowanie, testowanie, wdrażanie)

DI (dependency injection) – inaczej wstrzykiwanie zależności, czyli zamiast samodzielnie zajmować się inicjowaniem komponentów, obiektów i innych które potrzebujemy, robi to za nas kontener IoC, a następnie ustawia odpowiednie pola w naszej klasie (stąd nazwa wstrzykiwanie). Przykładem jest adnotacja @Autowired, o której możesz poczytać w lekcji #09

framework – biblioteka, która dostarcza duży zbiór funkcjonalności i na której opieramy swoją aplikację. Różnica pomiędzy frameworkiem a biblioteką jest taka, że biblioteka najczęściej dostarcza funkcjonalności, które można podmienić przy stosunkowo małej ilości zmian w samym kodzie czy plikach konfiguracji (np. jeśli nasz projekt używa JPA to możemy użyć biblioteki Hibernate, ale możemy też innej), framework z kolei narzuca pewien styl lub konwencję a jego podmiana w projekcie wiąże się z dużym nakładem pracy (np. Spring jest frameworkiem, aplikacje webowe z jego użyciem piszę się w pewien unikalny sposób, który nie jest obsługiwany przez inne frameworki)

integracja – łączenie wielu elementów; ma ono miejsce w większych projektach, które składają się z wielu modułów lub korzystają z zewnętrznych systemów. Integracja to upewnienie się, że oba te komponenty działają wspólnie tak jak zakładano oraz tego, że nie ma problemów np. z komunikacją pomiędzy nimi

Jenkins (alt. Hudson) – jeden z najpopularniejszych systemów CI. Ma dwie nazwy, ponieważ projekt podzielił się na dwa rozwijane równolegle przez politykę firmy Oracle (zainteresowanych odsyłam do np. wikipedii). Jenkins jest obecnie szybciej rozwijany i częściej używany.

kompilacja – zamiana kodu źródłowego na taki, który da się uruchamiać (np. w ramach JVM lub bezpośrednio na komputerze)

komponent – logiczna część całej aplikacji/systemu. Komponent może się ograniczać do klasy, zbioru klas lub nawet kilku modułów czy systemów, wszystko zależy od tego co chcemy pokazać (np. opisując systemy informatyczne banku, komponentem może być system do obsługi kart. Z kolei omawiając zabezpieczenia banku komponentami mogą być system wykrywania podejrzanych transakcji oraz system odrzucania transakcji wykonanych zablokowanymi kartami – oba wcześniej były objęte komponentem obsługi kart)

kontener – w zależności od kontekstu może mieć różne znaczenie. Ogólnie rzecz biorąc kontener to jakaś funkcjonalność ‚zapewniona’, tzn. dostarczona do naszej aplikacji z której możemy korzystać. Możemy wyszczególnić kilka kontenerów:

  • kontener servletów – jest to środowisko, w którym możemy uruchamiać Servlety (np. każdy serwer aplikacji nim jest lub posiada go jako komponent), czyli obsługuje zapytania HTTP i zamienia je na obiekty, które następnie przekazuje do konkretnych Servletów
  • konener IoC – biblioteka lub framework, która zapewnia funkcjonalność IoC (np. DI) – przykładem takiego frameworku jest Spring, który uruchamia własny kontener IoC, w którym z kolei uruchamia beany

maven – to narzędzie do zarządzania zależnościami w projekcie. Znacząco upraszcza konfiguracje projektu (np. samodzielnie pobiera potrzebne zależności z internetu, zarządza tym, jak projekt jest budowany itp), centralna konfiguracja projektu znajduje się w pliku pom.xml

repozytorium (scm, svn, git) – (ang. source code management) jest to centralne miejsce, w którym przechowywany jest kod projektu. Repozytorium przechowuje też wszystkie zmiany, dzięki czemu można podejrzeć kto zmienił co i kiedy (przechowuje więc historię). Dodatkowo przechowuje także tzw. rewizje – czyli w pewnym sensie ‚wersję’ kodu – dzięki czemu nie nadpiszemy (przypadkowo) czyichś zmian w kodzie

serwer aplikacji – środowisko, w którym uruchamiamy aplikacje webowe, które dostarcza m.in. kontener servletów oraz inne funkcje. Przykładami serwerów aplikacji są np. JBoss AS czy Tomcat

servlet – podstawowy obiekt w specyfikacji Java EE, servlet odpowiada na zapytania HTTP wysłane pod wskazany adres (lub wzór adresu – tzw. servlet-mapping)

ticket (issue) – zgłoszenie zarejestrowane w systemie (issue tracker), najczęściej jest to problem do rozwiązania (bug) lub zadanie do wykonania. Ticket powinien zawierać opis tego, co powinniśmy zrobić, osobę odpowiedzialną oraz inne informacje użyteczne przy pracy

ui – user interface, czyli to co widzi użytkownik. W przypadku aplikacji webowych jest to wygenerowana strona HTML, ogólnie część ‚graficzna’ naszej aplikacji

ux – user experience, jest to ściśle powiązane z UI, ale różnicą jest że na UX wpływa także sama funkcjonalność – np. czy użytkownik nie musi wykonać za dużo operacji żeby osiągnąć założony cel, czy aplikacja jest intuicyjna i prosta w użyciu, czy zawiera pomoc kontekstową itp

unit testy (testy jednostkowe) – są to automatyczne testy pisane przez samych programistów, które sprawdzają bardzo wąski wycinek systemu. Testy te są tworzone najczęściej w momencie pisania kodu określonej funkcjonalności (od razu tworzymy wtedy unit testy które tą funkcjonalność weryfikują). Są one uruchamiane najczęściej w momencie budowania a ich celem jest weryfikacja, czy wprowadzone zmiany nie zepsuły niczego, co działało wcześniej w systemie

wdrażanie – o wdrażaniu mówimy najczęściej w przypadku gotowych aplikacji sprzedawanych wielu klientom. W takiej sytuacji oprogramowanie to jest instalowane u klienta, czasami także kopiuje się dane z istniejących systemów. Pod pojęciem ‚wdrażanie’ czasami zawiera się także szkolenie użytkowników w zakresie używania oprogramowania oraz dostosowanie procedur firmowych do jego używania

 

Jeśli nie znalazłaś powyżej określenia które Cię ciekawi lub nie wiesz co oznacza, napisz w komentarzu – uzupełnimy ten słowniczek!

  • 7
  •  
  •  
  • 51
  •  
  • Mateusz

    Gdybym nie pracował z programistami, to chyba bym się trochę nie połapał. ;) Przydałoby się ciut bardziej łopatologicznie wyjaśnić, bez specjalistycznych pojęć. ;)

    • Cześć, dzięki za feedback! Postaramy się zaktualizować wpis i rozwinąć trochę opisy tak, żeby zawierały mniej żargonu.

      • Matesz

        Dobrym przytkładem jest API – wyjaśnienie pojęcia następuje z użyciem innych pojęć, które potencjalnie trzeba przeczytać, by zrozumieć. Można by zastąpić te słowa i powiedzieć trochę jak do dziecka, np. „API to takie coś, dzięki czemu inni mogą podpiąć się do Twojej aplikacji i korzystać z niej u siebie”, czy coś podobnie topornego. ;)